Ένα άστρο κρύβει τα μυστικά της δημιουργίας του γαλαξία μας

Author: Χωρίς σχόλια Share:

Το σύμπαν δεν ήταν πάντα γεμάτο με άστρα. 150 εκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang, δεν υπήρχε φως, μόνο σύννεφα αερίων σε γιγάντιες λωρίδες που εκτείνονταν σε όλο το διαστελλόμενο σύμπαν. Αυτά τα σύννεφα ήταν το μέρος που γεννήθηκαν τα πρώτα άστρα, και η παρατήρηση τους είναι ένας από τους πιο ενεργούς κλάδους της αστρονομίας σήμερα.

Τώρα, μία νέα ανακάλυψη μας φέρνει πιο κοντά σε αυτά τα άστρα και μας δίνει σημαντικές πληροφορίες για τη φύση τους. Μία ομάδα Βραζιλιάνων και Αμερικάνων παρατήρησε ένα εξαιρετικά χαμηλής περιεκτικότητας σε μέταλλα άστρο, ένα σπάνιο “κειμήλιο” της “παιδικής” ηλικίας του γαλαξία μας, που είναι 13 δυσεκατομμυρίων χρόνων. Το άστρο αυτό είναι επίσης εξαιρετικά φωτεινό, και οι ερευνητές είναι σίγουροι ότι η περαιτέρω παρατήρηση του θα τους δώσει σημαντικές πληροφορίες για την χημική εξέλιξη του πρώιμου σύμπαντος.

Το άστρο, που ονομάζεται 2MASS J18082002–5104378, είναι ένα υπογιγάντιο άστρο που έχει 5440 βαθμούς Kelvin θερμοκρασία επιφάνειας, παρόμοια με αυτή του ήλιου μας. Μελετήθηκε χρησιμοποιώντας το New Technology Telescope  του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου. Αυτό που είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι η εξαιρετικά χαμηλή περιεκτικότητα του σε μέταλλα, σε στοιχεία δηλαδή βαρύτερα από το υδρογόνο και το ήλιο. Τα πρώτα άστρα του σύμπαντος φτιάχτηκαν από υδρογόνο και ήλιο και όταν έκαιγαν όλα τους τα πυρηνικά αποθέματα και “πέθαιναν”, εμπλούτιζαν το σύμπαν με όλα αυτά τα στοιχεία από τα οποία δημιουργήθηκαν οι πλανήτες, οι κομήτες αλλά και εμείς οι ίδιοι.

Ο εμπλουτισμός ήταν σταδιακός, έτσι ενώ μερικά από τα πρώτα άστρα ακόμα έλαμπαν, μία νέα γενιά άστρων ξεκίνησε να δημιουργείται. Το άστρο 2MASS J18082002–5104378 ανήκει σε αυτή τη γενιά. Αυτά τα άστρα ήταν κάποτε ευρέως διαδεδομένα στο γαλαξία μας, αλλά άρχισαν να γίνονται όλο και πιο σπάνια καθώς λάμβαναν περισσότερα μέταλλα από τις διάφορες εκρήξεις supernova.

Χημικά στοιχεία μέχρι και τον σίδηρο, δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της πυρηνικής σύντηξης στους πυρήνες των άστρων. Τα άστρα πρώτα καίνε υδρογόνο για να δημιουργήσουν ήλιο και στη συνέχεια το ήλιο χρησιμοποιείται για να δημιουργήσει άνθρακα και οξυγόνο, και ούτω καθεξής μέχρι να δημιουργηθεί ο σίδηρος. Στοιχεία πιο βαριά από τον σίδηρο δεν μπορούν να υποβληθούν σε πυρηνική σύντηξη πια χωρίς να υπάρχει έλλειμμα ενέργειας, οπότε ο πυρήνας του άστρου παύει να παράγει ενέργεια, και καταρρέει εκ των έσω. Η κατάρρευση είναι τόσο δυνατή που το άστρο εκρήγνυται και στοιχεία μέχρι και το ουράνιο σχηματίζονται και διασκορπίζονται στα βάθη του γαλαξία.

Με το να παρατηρήσουν περισσότερα τέτοια άστρα με μικρή περιεκτικότητα σε μέταλλα, οι ερευνητές θα μπορέσουν να τα κατανοήσουν καλύτερα, με την ελπίδα να τα παρατηρήσουν και με πιο άμεσο τρόπο όταν τεθεί σε λειτουργία το νέο διαστημικό τηλεσκόπιο JamesWebb το 2018.

Στην έρευνα τους, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics , η ομάδα επίσης υπογραμμίζει το πως η μέθοδος τους για να αναγνωρίσουν αυτό το άστρο, “που βασίζεται στην αναντιστοιχία μεταξύ φασματικών τύπων που πηγάζουν από τα χρώματα και παρατηρημένων φασματικών τύπων”, μπορεί να εφαρμοστεί για να βρεθούν και άλλα άστρα τέτοιου τύπου.

 Photo credit: Artist’s impression of a young galaxy and the first stars. NASA/ESA/ESO/Wolfram Freudling et al. (STECF)
Previous Article

Τεράστια ανακάλυψη. Βαρυτικά κύματα εντοπίστηκαν για πρώτη φορά

Next Article

Νορβηγός φυσικός ρισκάρει τη ζωή του, κάνοντας επίδειξη των φυσικών νόμων

Διαβάστε επίσης: